Weer en beste reistijd voor Lapland

Lapland heeft twee gezichten en het weer bepaalt welk gezicht je te zien krijgt: in december haalt Rovaniemi over de hele maand drie uur zon, in juni zijn dat er 271 en komt de zon een maand lang niet onder. Tussen die twee uitersten ligt een klimaat dat milder is dan je op deze breedte zou verwachten, met een winter die van oktober tot in mei duurt en een zomer die warmer wordt dan de meeste mensen denken. Op deze pagina staan de maandcijfers van het Fins Meteorologisch Instituut voor Rovaniemi, dat vlak bij de poolcirkel ligt, en voor Sodankylä, honderddertig kilometer noordelijker.

Het klimaat van Lapland

Lapland heeft een subarctisch landklimaat, wat neerkomt op lange en koude winters, een korte zomer waarin de gemiddelde temperatuur vier maanden boven het vriespunt komt, en opvallend weinig neerslag. Dat het er niet nog kouder is, is op de kaart moeilijk te begrijpen: Rovaniemi ligt op dezelfde breedte als het noorden van Alaska en het midden van Siberië, waar het in januari twintig graden kouder is. Finland dankt dat verschil aan de warme Noord-Atlantische Drift en aan de zuidwestenwinden die de warmte van de oceaan het land in brengen. Valt die aanvoer weg en stroomt er droge poollucht uit het noordoosten binnen, dan zakt de thermometer in een paar dagen naar dertig graden onder nul of lager.

De neerslag valt mee: Rovaniemi krijgt 633 millimeter per jaar, ruim tweehonderd millimeter minder dan De Bilt, en het grootste deel daarvan valt in juli en augustus.

Het weer in Rovaniemi

Rovaniemi ligt op acht kilometer van de poolcirkel en is de plaats waar de meeste bezoekers aankomen. De cijfers hieronder zijn de normalen van 1991 tot 2020, gemeten op de luchthaven.

Maand Dag °C Nacht °C Neerslag mm Zon u
januari -7,3 -13,5 46 0,5
februari -7,3 -13,3 37 2,0
maart -1,9 -9,1 37 4,3
april 4,1 -3,4 34 6,8
mei 11,0 2,5 48 7,6
juni 17,0 8,5 64 9,0
juli 20,1 11,8 81 8,4
augustus 17,2 9,6 68 5,9
september 11,1 4,9 60 3,7
oktober 3,1 -1,3 54 1,9
november -2,1 -6,7 55 0,6
december -4,9 -10,6 51 0,1

Juli is de natste maand van het jaar en niet de winter: van december tot maart valt er per maand minder water dan in de zomer, alleen blijft het als sneeuw liggen en stapelt het zich de hele winter op, zodat het lijkt alsof het er voortdurend sneeuwt.

Het weer in Sodankylä

Sodankylä ligt honderddertig kilometer noordelijker, ruim boven de poolcirkel, en laat zien wat die afstand doet: de dagtemperaturen verschillen nauwelijks van die in Rovaniemi, terwijl de nachten drie tot vier graden kouder zijn.

Maand Dag °C Nacht °C Neerslag mm Zon u
januari -8,1 -17,5 36 0,4
februari -7,6 -17,2 31 2,1
maart -1,8 -12,9 30 4,5
april 4,0 -6,0 32 6,2
mei 10,5 0,7 40 7,2
juni 16,9 6,9 61 8,2
juli 20,2 10,1 76 8,1
augustus 17,4 7,8 56 5,6
september 11,1 3,3 52 3,6
oktober 2,9 -2,8 47 1,8
november -2,8 -9,2 42 0,6
december -5,7 -14,0 41 0,0

Er valt in Sodankylä ook minder neerslag, 544 millimeter per jaar tegen 633 in Rovaniemi, want hoe verder je naar het noorden gaat hoe droger en helderder het wordt. Dat is naast de ligging de tweede reden waarom de kans op noorderlicht daar groter is.

Banner van TUI voor wintersportreizen naar Lapland

De winter

De winter begint in Lapland half oktober en eindigt in mei, met vanaf november een gesloten sneeuwdek dat tot in april blijft liggen. De gemiddelde dagtemperatuur in januari en februari is min zeven, de gemiddelde nacht min dertien, wat kouder is dan een Nederlandse winter maar niet het beeld dat de meeste mensen van Lapland hebben. Min dertig komt voor en min veertig ook, alleen gaat het dan om een handvol dagen per winter, bij windstil en helder weer. Het koudste dat ooit in Rovaniemi is gemeten is min 38,1 graden; het Finse record staat op min 51,5 en werd in januari 1999 in Kittilä gehaald. Doordat de lucht er droog is en er weinig wind staat voelt min twintig graden in Lapland minder guur aan dan min vijf met regen in Nederland, al gaat dat alleen op zolang je kleding klopt.

De zomer

In juli haalt de gemiddelde maximumtemperatuur zowel in Rovaniemi als in Sodankylä twintig graden, en dertig graden gebeurt een paar dagen per zomer; het record van Rovaniemi is 32,2. Juli is meteen de natste maand van het jaar met 81 millimeter, en van eind juni tot half augustus zijn de muggen een serieus onderwerp, vooral in de moerassige delen en langs het water.

Poolnacht en middernachtzon

Boven de poolcirkel komt de zon midden in de winter een aantal dagen helemaal niet meer boven de horizon, en die periode heet kaamos: in Sodankylä duurt hij ongeveer een maand, in Utsjoki in het uiterste noorden bijna twee. Rovaniemi ligt er net onder en heeft dus geen echte poolnacht, want rond 21 december komt de zon daar nog even boven de horizon, voor iets meer dan twee uur. Donker is het er niettemin, want over de hele maand december meet het weerstation drie uur zon. In de zomer draait het om: in Rovaniemi staat de zon van 7 juni tot 6 juli onafgebroken boven de horizon, dertig dagen achter elkaar, en in Utsjoki duurt dat ruim twee maanden.

Sneeuw

In Rovaniemi valt per jaar bijna drie meter sneeuw, het grootste deel in januari, februari en maart, en omdat het er tussendoor nauwelijks dooit groeit het pak de hele winter door. De wegen zijn daarop ingericht: bij vijf centimeter rijden de sneeuwschuivers al uit en de doorgaande wegen zijn ook midden in januari gewoon berijdbaar.

Blauw schemerlicht over een besneeuwde vlakte in Lapland, met een enkele boom en een roze horizon

Wanneer ga je naar Lapland?

Dat hangt af van waarvoor je komt.

Noorderlicht. Eind september tot eind maart. Je hebt donkere en heldere nachten nodig, en die zijn er in de zomer niet, ook al is het noorderlicht er dan wel. Meer daarover staat bij het noorderlicht in Lapland.

De kerstman en de eerste sneeuw. December, en daarmee de drukste en duurste maand van het jaar. Het is dan ook het donkerst en het koudst.

Wintersport. Van november tot begin mei. Vanaf maart wordt het snel lichter en zachter en liggen de pistes er op hun best bij; dat is de maand die de Finnen zelf kiezen.

Wandelen, kanoën en vissen. Juli en augustus, met de muggen op de koop toe. September is kouder en helderder, en dan kleuren de bossen rood en geel; de Finnen noemen die twee weken ruska en plannen er hun vakantie omheen.

Wat je meeneemt

In de winter draait alles om lagen: thermo-ondergoed onderop, een wollen of fleecelaag daaroverheen, en daarboven een winddichte jas en broek. Ruime schoenen waar dikke sokken in passen werken beter dan strakke, want het is de lucht om je voet die isoleert, en te strak zitten betekent koude voeten hoe dik je sokken ook zijn. Wat mensen verder onderschatten is een muts die de oren bedekt, wanten in plaats van handschoenen omdat je vingers elkaar dan verwarmen, en zonnebrand: in maart staat de zon laag en weerkaatst hij op de sneeuw, en dan verbrand je in een uur. Voor de excursies hoef je zelf weinig mee te nemen, want de meeste excursiebedrijven geven je een thermopak, laarzen en wanten mee zodat je eigen kleding schoon en droog blijft; vraag vooraf na of dat bij jouw excursie zo is.

Klimaatstatistieken Lapland

Wil je de cijfers per maand naast andere bestemmingen leggen? Op klimaatinfo.nl staan de klimaattabellen van Lapland met gemiddelde maximum- en minimumtemperaturen, neerslag in millimeters en het aantal uren zon, plus een pagina over de beste reistijd.

Besneeuwde den op een vlakte in Lapland bij zonsondergang, met een pastelkleurige lucht

Veelgestelde vragen over het weer in Lapland

  • Hoe koud wordt het in Lapland?

    In januari en februari ligt de gemiddelde dagtemperatuur in Rovaniemi rond de min zeven, met nachten rond de min dertien. In Sodankylä, honderddertig kilometer noordelijker, zijn de nachten met min zeventien een stuk kouder. Uitschieters naar min dertig komen elke winter voor.

  • Wanneer ligt er sneeuw?

    Vanaf november ligt er een gesloten sneeuwdek dat tot in april blijft liggen. In Rovaniemi valt er over het jaar zo’n 290 centimeter sneeuw.

  • Is het in december de hele dag donker?

    Boven de poolcirkel komt de zon rond de kortste dag een paar weken niet boven de horizon uit. Helemaal donker is het dan niet: er zijn een paar uur blauwe schemering, en op sneeuw is dat lichter dan het klinkt.

  • Wanneer is de middernachtzon te zien?

    In de zomermaanden, wanneer de zon boven de poolcirkel weken achtereen niet ondergaat. Dat is meteen de reden dat het noorderlicht dan niet te zien is, ook al is het er wel.

  • Wat is de beste maand voor een reis naar Lapland?

    Dat hangt af van waarvoor je komt. Voor het noorderlicht eind september tot eind maart, voor de kerstman december, voor wintersport februari tot half mei, en voor wandelen en de ruska-kleuren september.

  • Wat neem je mee aan kleding?

    Lagen, waarvan de binnenste van wol of synthetisch is en niet van katoen. Verder wanten in plaats van handschoenen, een muts die de oren bedekt, en schoenen met ruimte erin, want een strakke schoen maakt koude voeten.